|
Powstanie Zakonu -
Jerozolima
Suwerenny Rycerski Zakon Świętego Jana
Jerozolimskiego Szpitalników zwany Rodyjskim i Maltańskim jest
najdłużej istniejącym zakonem rycerskim. Korzenie Zakonu wywodzą się od
charytatywnego bractwa założonego w Jerozolimie około połowy XI
wieku po Chrystusie przez pobożnych włoskich kupców z Amalfii. W
pobliżu Grobu Świętego zbudowali oni opactwo św. Marii Łacinników,
a w nim hospicjum dla przybywających z Europy pielgrzymów. W
czasie pierwszej wyprawy krzyżowej bractwem tym kierował błogosławiony
Gerard. Wtedy to bractwo przyjęło regułę św. Augustyna i
przerodziło się w zakon szpitalny. Godłem zakonu stał się ośmiokończasty
krzyż. Bracia zakonni ślubowali czystość, ubóstwo i posłuszeństwo,
a także opiekę nad chorymi. Następca Gerarda, Rajmund z Puy nadał
Zakonowi Regułę, która przekształcała bractwo w zakon rycerski.
Zgodnie z regułą zatwierdzoną przez Papieża Paschalisa II -
Zakon Św. Jana spełniał dwie podstawowe funkcje: prowadził walkę
z muzułmanami oraz niósł pomoc chorym, rannym i pielgrzymom
przybywającym do Ziemi Świętej.
Rodos
Po
upadku Akki w 1291 roku Zakon przeniósł się na Cypr, lecz już w 1306
r. podjął starania o uzyskanie suwerenności terytorialnej.
Energiczne działania zaowocowały w opa nowaniu Rodos przez flotę
Zakonu i statki genueńskie w 1309 r. Całkowite opanowanie wyspy
nastąpiło w roku 1310, a Zakon gdzie uzyskał upragnioną suwerenność terytorialną.
Rycerzy Św. Jana zaczęto nazywać Kawalerami Rodyjskimi. Wyspa
była istotnym punktem oporu przeciw postępującej dominacji
muzułmańskiej w tej części Morza Śródziemnego, stała się też ważnym
ośrodkiem handlu pomiędzy chrześcijańską Europą, a muzułmańskim
wschodem. Zakon musiał jednak stawiać czoło próbom zdobycia wyspy
zarówno przez wojska egipskie, jak też tureckie. Kres panowania
joannitów na Rodos nadszedł w 1522 roku, kiedy to Turcy, pod wodzą
sułtana Sulejmana II zdobyli Rodos i zmusili Zakon do opuszczenia wyspy.
Wyspa została zajęta przez Turków po ciężkich walkach 24.12.1522
roku. Sulejman II, był pod tak wielkim wrażeniem waleczności
szpitalników, że zezwolił im na opuszczenie wyspy ze wszystkimi
honorami, oraz zabranie najcenniejszych rzeczy, w tym archiwum
zakonnego. Kawalerowie Rodyjscy opuścili wyspę 10.01.1523 r.
(niektóre źródła podają też datę 02.01.1523 r.), opuszczeni w
potrzebie przez swoich sprzymierzeńców.
Malta
Po siedmiu latach tułaczki
cesarz Karol V przekazał rycerzom Św. Jana w posiadanie
Maltę, skalistą i niegościnną wyspę w pobliżu Sycylii. Od tego momentu Zakon zaczęto nazywać Maltańskim. Nowe
terytorium było doskonale bronione przez potężną flotę i
najnowocześniejsze w tamtym czasie
fortyfikacje. Wojska tureckie nie były w stanie pokonać Maltańczyków
podczas Wielkiego Oblężenia wyspy w 1565 roku, a po klęsce pod
Lepanto w 1571 roku Turcy wycofali się z tej części Morza Śródziemnego. W
XVII wieku wielki mistrz Zakonu Maltańskiego otrzymał tytuł księcia
Świętego Cesarstwa oraz rangę równą godności kardynała Kościoła
katolickiego. W 1798 roku Napoleon
Bonaparte, w czasie swej kampanii egipskiej, zajął Maltę i wypędził Zakon, który ponownie znalazł
się bez własnego terytorium.
Rzym
Po pobycie w Messynie, Katanii i Ferrarze, ostateczną siedzibą władz maltańskich
stał się w 1834 roku pałac na zasadzie eksterytorialności w
Rzymie. Kawalerowie Maltańscy poświęcili się głównie działalności
charytatywnej i szpitalniczej. Nieśli pomoc ofiarom klęsk żywiołowych
i wojennych, ich poświęcenie było szczególnie widoczne podczas
wojen światowych - na polach bitew.
Obecnie Zakon prowadzi na całym
świecie zakrojoną na szeroką skalę działalność charytatywną, która
powiększa się z każdym rokiem. Zakon powrócił więc do korzeni swej
działalności i idei bractwa które ponad dziewięćset lat temu
założyli pewni pobożni kupcy z Amalfii...
|